فرزانه دوستی

نویسنده، مترجم، پژوهشگر

فرزانه دوستی
پارسی English

جوی هارجو، ملک‌الشعرای جدید آمریکا

دسته‌بندی: از شش جهت / تاریخ: 30 خرداد 1398


این خانم، جوی هارجو، بیست و سومین ملک‌الشعرای ایالات متحده آمریکا به انتخاب کتابخانه کنگره است. شاعره‌ای در آستانه‌ی هفتادسالگی و اهل اوکلاهما که حالا نامش همتراز شاعران برجسته‌ای چون ریتا داو و بیلی کالینز قرار می‌گیرد. اما انتخاب هارجو از آن جهت اهمیت دارد که نخستین شاعر بومی آمریکایی است که به چنین مرتبه‌ای در قاموس ادبی آمریکا نایل شده و خودِ او چنین انتخابی را بها دادن به ادبیات اقلیت و شعر بومیان آمریکا می‌داند. او علاوه بر چاپ هشت مجموعه شعر، ساکسفن می‌نوازد، آواز می‌خواند و در دانشگاه نویسندگی خلاق درس می‌دهد. درونمایه‌ی اصلی شعرهای او تجربه‌ی زنانگی اقلیت، میراث گذشته، هویت و مناظر نمادین طبیعت است. 


توصیف رگبار شهری

دسته‌بندی: كام ِ كتاب / تاریخ: 13 فروردين 1398


 

 

 


حال این فاضلابِ سرریز که از هر گوشه روان است

حکایت کند به صد رنگ و بوی و آژند 

که چه‌ها می‌‌آورد، از کدام کوچه آمده،
که این سیلابِ پرزور و پرشتاب 
از اسمیت‌فیلد  سرریخته یا سنت سپالکر  
سر محله‌ی اسنوهیل  درهم آمیخته‌‌
در آبراهِ مایل به پلِ هلبورن  جاری شده‌
هرچه را رُفته‌: ته‌مانده‌ی دکه‌ی قصاب‌ها، سرگین و سیرابی و خون.
توله‌سگ‌های مغروق، خمسی‌ماهی‌های عفَن، 
همگی گل‌اندود
گربه‌های مرده و ریشه‌های شلغم‌ در دلِ سیلاب 
شیبان و روانند. 
 

برای اعقاب: تنافر

دسته‌بندی: درزنامه‌هايي براي اعقاب / تاریخ: 28 اسفند 1397


 

هندسه فضایی به من آموخت که دنیا فقط توازی و تقاطع نیست، که بیشتر خطوط عالم متنافرند و هرکدام در مسیری پیش می‌روند که با دیگران هیچ تقاطع و توازی ندارد. آدم ها هم. اما چنان عجول و وهم آلوده در خطوط متنافر اطراف خود چنگ می زنند که خطوط موازی با خود را نمی بینند یا ندید می‌گیرند.
در خطوط متنافر نیاویز، عزیز. در راه یگانه ی خویش باش، قدردان توازی های نادر زندگیت، و از هر تقاطعی شادانه درسی بگیر.


نوستالژی

دسته‌بندی: مشاهدات / تاریخ: 1 خرداد 1397


نوستالژی چیست؟

میل به بازگشت،

یا شاید هم ماندن،

ایستادن در سکوت

تا شاید آن دیگری بازگردد.


بهرام اردبیلی

دسته‌بندی: كام ِ كتاب / تاریخ: 1 دي 1396


 

طالعِ سبز چشم مست

بین گیاهان آبزی کم بودی

تا ریشه در تو بیاویزند

آنان که تاب ندارند. (ص 122)

 

-- بهرام اردبیلی به سعیِ داریوش کیارس                            


شکل ِ غم

دسته‌بندی: گاهی نگاهی آهی / تاریخ: 23 آبان 1395


 

 

غم شکلی به خود گرفته بود، شکلی شبیه لوزی، چهار گوشه اش دوخته شده بود به پیشانی، شانه‌ها و سر معده‌اش. می‌دانست که شفاف است و هروقت راه می‌رود مایع جیوه مانندی آرام آرام در آن بالا و پایین  می‌شود. این شکلِ لوزیِ غم برای او معنایی داشت: پیشانی‌اش که هروقت گریه می‌کرد درد می‌گرفت، آن فضای پشت چشم‌ها، شانه‌هایش که گوژ می‌کردند تا قلبش را بغل بگیرند. و آن گوشه‌ی بالای معده‌اش – درد همان جا بود.  


نشانه در آستانه

دسته‌بندی: كام ِ كتاب / تاریخ: 17 آبان 1395


 

«تلقی پساساخت گرایان از اتفاقی که در متن می افتد متفاوت است و این اندیشه بر اساس تعریف جدیدی از نشانه شکل می گیرد. پساساخت گرایان نشانه را مادی، فرآیندی و بینامتنی اعلام کردند: مادی، بدین معنی که نشانه خود گاهی فقط نشانه است و به ذ هیچ چیز جز خود دلالت ندارد؛ فرآیندی از این رو که نشانه در یک فرآیند ناتمام در حال دلالت است و تثبیت نشده است؛ بینامتنی بدین دلیل که نشانه های یک متن همواره با نشانه های متن های دیگر در تعامل و گفتگو هستند...»

--ص 27



یکی از معدود کتاب های نشانه شناسی که در روش و در نظریه بسیار روشن، روان و همه فهم نوشته شده و کسانی که با درس گفتارهای دکتر نجومیان آشنایی دارند این تمایز را خوب درک می کنند. به علاقمندان نشانه شناسی و دانشجویانی که هنوز در انتخاب روش شناسی تحقیقشان سردرگم هستند توصیه می‌کنم. 


از زن می‌ترسم، از موش می‌ترسم

دسته‌بندی: كام ِ كتاب / تاریخ: 4 مهر 1395


«قربانت شوم، من طاقت این حرف‌های شما را ندارم. دختر پادشاه هستی، بی تربیت بالا آمدی، خوشآمدگو بسیار، دلسوز غمخوار کم داشتی.» از نامه‌های تازه یابِ قائم مقام فراهانی - به اهتمام محمد طلوعی، محمدرضا بهزادی، محمد میرزاخانی


مرغ زیرک

دسته‌بندی: مشاهدات / تاریخ: 30 شهريور 1395


باهم می‌خواندیم « مرغ زیرک چون به دام افتد تحمل بایدش»

و چون به دام نیفتد؟ 
مادربزرگ می‌گفت از میان پرندگان و چرندگان و خزندگان عالم، مرغ زیرک‌ترین و زبل‌ترین شان است. می‌گفت هیچکس نمی‌تواند مرغی را بگیرد و خاک بریزد سرش. اما همین مرغ زیرک خودش باپای خودش به خاکدانی می‌رود و چنان خاکی بر سر خودش می‌ریزد تماشایی. 
گفتم حتما میخواهی بگی مرغ نباشیم؟
گفت هر آدمی اوقات مرغی خودش را دارد اگر زیادی روی زکاوتش حساب کند. زیاد روی زکاوتت حساب نکن، از همان خاک بر سر می‌شوی.


چالش ادبيات انگليسي‌ در ييل: شكسپير يا مايا آنجلو؟

دسته‌بندی: از شش جهت / تاریخ: 17 خرداد 1395


در بيست و ششم ماه مي 2016، حدود صد و شصت نفر از دانشجويان دوره كارشناسي دانشگاه ييل نامه‌اي را به امضا رساندند و در رسانه‌هاي آمريكا طرح كردند كه به «مفاد درسي مردمحور و سفيدمحور اروپايي» در رشته ادبيات انگليسي اعتراض مي‌كند. طبق رسم ديرينه‌اي در رشته «ادبيات انگليسي» بايد نويسندگان مهم تاريخ ادبيات انگليسي مثل جفري چاوسر، ادموند اسپنسر، شكسپير، ميلتون، وردزورث و اليوت را در دوره كارشناسي خواند. حالا دانشجويان مي‌گويند همه اين نويسنده‌ها مرد، سفيدپوست و بريتانيايي‌اند و دليلي ندارد دانشجوي نخبه سياهپوست آمريكايي دو ترم خود را به خواندن كساني سپري كند كه در آينده هرگز به آنها برنخواهد گشت و دغدغه‌هاي آنها نيستند.